Princip proporcionalnosti prožima celokupnu Konvenciju i pretpostavlja vaganje suprotstavljenih interesa u cilju utvrđivanja da li je ograničenje garantovanih prava opravdano i u skladu sa Konvencijom. Proporcionalnost se u kontekstu analize neophodnosti u demokratskom društvu u sklopu članova 8-11 javlja kao test u kojem se ispituje

  • Da li je „restriktivna mera srazmerna legitimnom cilju kojem se teži“
  • Da li postoji „goruća socijalna potreba“ za takvu restrikciju
  • Da li su razlozi koji su dati „relevantni i dovoljni“

Test proporcionalnosti u kontekstu člana 1 Protokola 1 i člana 14 je mnogo fleksibilniji i uzima oblik pitanja da li postoji odnos proporcionalnosti između upotrebljenjih sredstava i cilja čijoj se realizaciji teži (predmet Inze protiv Austrije predstavka br. 8695/79, presuda od 28 oktobra 1987 stav 41). Test proporcionalnosti se pojavljuje i u obliku tzv. testa pravične ravnoteže tj. vaganja interesa zajednice i pojedinca. U tom smislu ESLJP postavlja pitanje da li pravična ravnoteža postoji između opštih interesa zajednice i zaštite osnovnih prava pojedinca (videti predmet Sporrong i Lonnroth protiv Švedske, predstavka br. 7151/75, presuda od 23 septembra 1982, stav 69). U osnovi ovog testa je ispitivanje da li je preveliki teret stavljen na pojedinca u ostvarivanju legitimnih ciljeva tj. državnog interesa. Treba imati na umu da se test proporcionalnosti ne primenjuje na apsolutna prava garantovana konvencijom koja ne trpe nikakva ograničenja.odnosno pravo na život (član 2), zabranu mučenja (član 3), zabranu ropstva i prinudnog rada(član 4 stav.1), zabranu kazne bez zakona (član 7) i ukidanje smtne kazne (član 1 protokola 6).